Uumbanda wokukanitha iilonga maaniilonga mboka inaa ya tuntilwa

Uumbanda mboka otawu ingaana molwashoka omahangano nenge aagandji yiilonga otaya dhiladhila okutula miilonga omulandu gwokutuntilitha aaniilonga nonande omutse gwoshilongo Hage Geingob omasiku ga piti okwa dhenge omuthindo nokupopya kutya onkene etuntilo lyombuto yocorona tali gandjwa ashike kwaamboka ye na ehalo.Ashike nande ongaaka, Geingob naHahendendjayi Festus Mbandeka oshiwike sha zi ko oya popi kutya aagandji yiilonga oye na uuthemba wokugandja elombwelo kaaniilonga yawo kutya etuntilo otali dhengele uuna taye shi ningi netompelo tali uvikiwa ko notali popilwa mOveta yAaniilonga.Mbandeka okwa popi kutya aagandji yiilonga otaya vulu okulongitha oveta yaaniilonga ndjoka tayi popi kutya naya kale ya gandja egameno nomudhingoloko gu na uundjolowele kookastoma osho wo kaaniilonga yawo.Mbandeka okwa popi ngele oveta ndjoka oya longithwa nena oshi li paveta okuthiminika aaniilonga ya tuntilwe opo ya kale megameno nokugamena ookastoma nenge aaniilonga pamwe.Otaku hokololwa kutya omahangano gamwe nenge aagandji yiilonga yamwe oya tameka nale okulondodha nokutseyithila aaniilonga yawo ya tuntilwe ngele inaya hala okukanitha iilonga yawo.Omahangano gamwe otaku hokololwa ga lombwela aaniilonga ya ye momafudho ngoka itaa ga futwa, omanga yamwe oya lombwelwa kutya kiilonga inaya ya ko ngele kaye na uukalata mboka tawu koleke kutya oya wendwa.Aaniilonga yamwe oya tseyithilwa kutya ngele oya kala inaa ya tuntilwa nena otashi vulika itaa ya ka pewa okashona kolupandu hoka ha ka pewa aaniilonga komvula.Ehangano ly yiihauto lyedhina Masterparts mOvenduka, okupitila montumwafo ndjoka yatuminwa aaniilonga yawo 22 muAuguste olya popi kutya mboka taya ka pewa uuwanawa wokashona kolupandu numvo oomboka ashike ya tuntilwa. Oya lombwelwa wo kutya mboka ya hala okukwatelwa moshimaliwa shokashona kolupandu naya wendwe omanga omasiku 15 gaNovemba inaa ga pita oshoka opo pethimbo taya ka kala ya mana omalongekidho gaamboka taya ka pewa sha pehulilo lyomvula.Omunambelewa gwiipambele yaaniilonga yehangano lyawo, Rayno Pretorius, ngoka e li koombonge oonene dhoMasterparts koSouth Africa, okwa popi kutya nonande etuntilo itali thiminikilwa omuntu, mehangano lyawo otali dhengele.“Oshoka oveta oye shi yeleka, etuntilo otatu vulu oku li ninga lyi dhengele,” osho Pretorius a popi ngaaka.Ehanganao lilwe lyedhina United Africa Group, olya gandja sigo omasiku 30 Septemba opo aaniilonga ya kale yi iyitha komulandu gwetuntilo.“Alikana shi ndindhilikeni kutya kapu na we nande egwedhelo [lyomasiku] tali ka gandjwa. Shi ndhindhilikeni kutya ehangano oli na uudhemba wopaveta uuna aaniilonga ya ndopa okwi iyutha komulandu gwetuntilo,” osho ombapila ndjoka ya monika koThe Namibian ya shangwa ngaaka.OMANYENYETOUuministili wAaniilonga, Iipambele yIikwafabulika nEtotepo lyIilonga owa popi kutya owa yakula omanyenyeto ge na sha noshikumungu shoka shethiminike lyaaniilonga ya tuntilwe okuza kaagandji yiilonga yawo.“Okwa popi kutya omanyenyeto agehe ngoka oga kandulwa po pamukalo gu li nawa pokati kaagandji yiilonga naaniilonga konima sho kwa gandjwa omayele ge li nawa,” osho omukuluntuwiliki ta kwathele muuministili mboka, Lydia Indombo a popi ngaaka.Okwa popi kutya epangelo olya hala aantu ya tuntilwe opo ku shilipalekwe kutya pomahala giilonga opu na egameno nuundjolowele.Omunashipundi gwehangano tali kondjithwa uyuuki woshigwana moshilongo lyedhina People's Ligitation Centre, Matias Haufiku, okwa popi kutya ethindilo lyetuntilo oshinima sha puka.Okwa popi kutya ehangano lyawo olyi wete kutya ethindilo, lyaantu ya pewe omuti gwekondjitho lyombuto yocorona oshinima shoka shi li ompinge nuuthemba womuntu mekotampango lyoshilongo.Onkene, Haufiku okwa popi kutya onawa ashike ngele epangelo olya nkondopeke iikonga yelongo kombinga yetuntilo opo shi kuthe aantu momalimbililo nuumbanda wetuntilo lyomuti ngoka yo ya ye kuyoyene komatuntilo.

Uumbanda wokukanitha iilonga maaniilonga mboka inaa ya tuntilwa
Uumbanda mboka otawu ingaana molwashoka omahangano nenge aagandji yiilonga otaya dhiladhila okutula miilonga omulandu gwokutuntilitha aaniilonga nonande omutse gwoshilongo Hage Geingob omasiku ga piti okwa dhenge omuthindo nokupopya kutya onkene etuntilo lyombuto yocorona tali gandjwa ashike kwaamboka ye na ehalo.

Ashike nande ongaaka, Geingob naHahendendjayi Festus Mbandeka oshiwike sha zi ko oya popi kutya aagandji yiilonga oye na uuthemba wokugandja elombwelo kaaniilonga yawo kutya etuntilo otali dhengele uuna taye shi ningi netompelo tali uvikiwa ko notali popilwa mOveta yAaniilonga.

Mbandeka okwa popi kutya aagandji yiilonga otaya vulu okulongitha oveta yaaniilonga ndjoka tayi popi kutya naya kale ya gandja egameno nomudhingoloko gu na uundjolowele kookastoma osho wo kaaniilonga yawo.

Mbandeka okwa popi ngele oveta ndjoka oya longithwa nena oshi li paveta okuthiminika aaniilonga ya tuntilwe opo ya kale megameno nokugamena ookastoma nenge aaniilonga pamwe.

Otaku hokololwa kutya omahangano gamwe nenge aagandji yiilonga yamwe oya tameka nale okulondodha nokutseyithila aaniilonga yawo ya tuntilwe ngele inaya hala okukanitha iilonga yawo.

Omahangano gamwe otaku hokololwa ga lombwela aaniilonga ya ye momafudho ngoka itaa ga futwa, omanga yamwe oya lombwelwa kutya kiilonga inaya ya ko ngele kaye na uukalata mboka tawu koleke kutya oya wendwa.

Aaniilonga yamwe oya tseyithilwa kutya ngele oya kala inaa ya tuntilwa nena otashi vulika itaa ya ka pewa okashona kolupandu hoka ha ka pewa aaniilonga komvula.

Ehangano ly yiihauto lyedhina Masterparts mOvenduka, okupitila montumwafo ndjoka yatuminwa aaniilonga yawo 22 muAuguste olya popi kutya mboka taya ka pewa uuwanawa wokashona kolupandu numvo oomboka ashike ya tuntilwa. Oya lombwelwa wo kutya mboka ya hala okukwatelwa moshimaliwa shokashona kolupandu naya wendwe omanga omasiku 15 gaNovemba inaa ga pita oshoka opo pethimbo taya ka kala ya mana omalongekidho gaamboka taya ka pewa sha pehulilo lyomvula.

Omunambelewa gwiipambele yaaniilonga yehangano lyawo, Rayno Pretorius, ngoka e li koombonge oonene dhoMasterparts koSouth Africa, okwa popi kutya nonande etuntilo itali thiminikilwa omuntu, mehangano lyawo otali dhengele.

“Oshoka oveta oye shi yeleka, etuntilo otatu vulu oku li ninga lyi dhengele,” osho Pretorius a popi ngaaka.

Ehanganao lilwe lyedhina United Africa Group, olya gandja sigo omasiku 30 Septemba opo aaniilonga ya kale yi iyitha komulandu gwetuntilo.

“Alikana shi ndindhilikeni kutya kapu na we nande egwedhelo [lyomasiku] tali ka gandjwa. Shi ndhindhilikeni kutya ehangano oli na uudhemba wopaveta uuna aaniilonga ya ndopa okwi iyutha komulandu gwetuntilo,” osho ombapila ndjoka ya monika koThe Namibian ya shangwa ngaaka.

OMANYENYETO

Uuministili wAaniilonga, Iipambele yIikwafabulika nEtotepo lyIilonga owa popi kutya owa yakula omanyenyeto ge na sha noshikumungu shoka shethiminike lyaaniilonga ya tuntilwe okuza kaagandji yiilonga yawo.

“Okwa popi kutya omanyenyeto agehe ngoka oga kandulwa po pamukalo gu li nawa pokati kaagandji yiilonga naaniilonga konima sho kwa gandjwa omayele ge li nawa,” osho omukuluntuwiliki ta kwathele muuministili mboka, Lydia Indombo a popi ngaaka.

Okwa popi kutya epangelo olya hala aantu ya tuntilwe opo ku shilipalekwe kutya pomahala giilonga opu na egameno nuundjolowele.

Omunashipundi gwehangano tali kondjithwa uyuuki woshigwana moshilongo lyedhina People's Ligitation Centre, Matias Haufiku, okwa popi kutya ethindilo lyetuntilo oshinima sha puka.

Okwa popi kutya ehangano lyawo olyi wete kutya ethindilo, lyaantu ya pewe omuti gwekondjitho lyombuto yocorona oshinima shoka shi li ompinge nuuthemba womuntu mekotampango lyoshilongo.

Onkene, Haufiku okwa popi kutya onawa ashike ngele epangelo olya nkondopeke iikonga yelongo kombinga yetuntilo opo shi kuthe aantu momalimbililo nuumbanda wetuntilo lyomuti ngoka yo ya ye kuyoyene komatuntilo.